Hvernig á að velja flugustangir?

Þegar hugað er að kaupum á flugustöng er mikilvægt að spyrja sig hve miklum fjármunum skuli varið til kaupanna. Líkja má vali á flugustöng við val á bíl. Flestir nýir bílar koma þér á milli A og B – það gera flestar flugustangir á markaðnum líka. Munurinn liggur fyrst og fremst í eiginleikunum.

Dýrari vara er jafnan framleidd úr vandaðri hráefnum sem oftast skilar sér í betri vöru og lengri endingu. Slík vara eykur jafnframt upplifun og ánægju notandans. Sum vörumerki standa fyrir gæði og gott verð, á meðan önnur eru tiltölulega dýr með hærri bilanatíðni. Í raun gildir hið sama um flugustangir og því ætti ávallt að bera saman vörumerki áður en ákvörðun er tekin.

Ákvörðunin tekin

Þegar búið er að ákveða hve miklu skal varið til flugustangarkaupa er næsta skref að spyrja: Í hvað á stöngin að nýtast?

Ef þú ert að leita að þinni fyrstu stöng þarf hún helst að vera fjölhæf, en um leið henta þeirri veiði sem þú stundar mest. Fyrir þá sem stunda að mestu silungsveiði hentar stöng í línuþyngd #5–#6 yfirleitt mjög vel. Stöng í línuþyngd #6–#8 hentar betur þeim sem veiða bæði lax og silung.

Rétt val á línuþyngd er ein mikilvægasta ákvörðunin þegar valdar eru flugustangir.

Lengd flugustanga

Lengd flugustanga er mæld frá skafti að stangartoppi og er oftast gefin upp í fetum. Almennt má segja að stutt stöng sé tilvalin í styttri köst, á meðan lengri stangir henta betur til lengri kasta.

Lengd ætti að ákvarðast út frá stærð þess vatnasvæðis sem veitt er á. Stuttar stangir hæfa smærri vatnasvæðum, svo sem litlum stöðuvötnum eða nettum ám, á meðan lengri stangir eru heppilegri fyrir stærri ár.

Einnig þarf að huga að stærð fisksins. Lengri stangir eru yfirleitt öflugri en þær styttri og ráða því betur við stærri og sterkari fiska. Línustjórnun verður almennt auðveldari eftir því sem stöngin er lengri og einfaldara er að „menda“ línuna á vatnsyfirborðinu. Hins vegar getur dregið úr nákvæmni eftir því sem stangirnar lengjast og jafnan er talað um að styttri stangir séu nákvæmari á stuttu færi.

Einhendur, switch-stangir og tvíhendur

Flugustangir skiptast almennt í einhendur, switch-stangir og tvíhendur og ræðst valið af veiðiaðstæðum og aðferðum.

• Einhendur eru algengastar og henta vel í silungsveiði og léttari laxveiði. Þær eru yfirleitt frá um 7 til 10 fet að lengd og eru liprar og nákvæmar á stuttu og miðlungs færi. 👉 Skoðaðu einhendur
• Switch-stangir eru millivegur milli einhenda og tvíhenda. Þeim má kasta bæði með annarri hendi, eða báðum, og henta vel við fjölbreyttar aðstæður, þegar fjölhæfni skiptir máli. 👉 Skoðaðu switch-stangir
• Tvíhendur eru lengri og öflugri og eru aðallega notaðar í laxveiði, sérstaklega í stærri ám. Þær auðvelda lengri köst og betri línustjórnun á breiðu vatnasvæði. 👉 Skoðaðu tvíhendur

Val á gerð flugustangar ætti því ávallt að taka mið af því hvar og hvernig veitt er.

Hraði flugustanga

Afl flugustanga ræðst í grunninn af þremur þáttum. Í fyrsta lagi eru stangir í hærri línuþyngd öflugri en þær sem eru í lægri þyngdum. Í öðru lagi skiptir efnisval máli; stangir úr glertrefjum (e. fiberglass) eru mýkri og almennt aflminni en stangir úr koltrefjum (e. carbon fiber). Í þriðja lagi ræður hönnun stangarinnar miklu, en stangir geta verið framleiddar mjúkar eða stífar.

Þegar talað er um flugustangir eru þær gjarnan sagðar hægar, meðalhraðar eða hraðar. Stífari stangir flokkast sem hraðar á meðan mýkri stangir eru sagðar hægari.

Hvað þýðir þetta?

Hraði flugustangar er mælikvarði á hversu fljótt stöngin réttir úr sér eftir kast. Hraðar stangir rétta hratt úr sér og krefjast tiltölulega hraðrar kastsveiflu. Hægar stangir svigna meira og rétta hægar úr sér, sem kallar á hægari og mýkri köst.

Áður fyrr var talað um að hraðar stangir stæðu fyrir afl en hægari fyrir fínleika. Í dag er það ekki lengur algilt og hægt er að fá mjög öflugar stangir sem eru meðalhraðar.

Hver er munurinn?

Hraðar og meðalhraðar flugustangir henta betur í miklum vindi og geta jafnframt kastað lengra. Hraðar stangir taka vel við því afli sem veiðimaður beitir, en til þess að þær vinni rétt þarf einnig að setja talsvert afl í stöngina.

Af því má ráða að hröð stöng geti þreytt veiðimann meira en meðalhröð stöng. Hröð stöng framkallar mikinn línuhraða sem auðveldar að rétta úr taumnum þegar kastað er stórum og þungum flugum.

Kostir og gallar ólíkra flugustanga

Hraðar flugustangir (e. fast action)

• Kostir:
  – Henta vel til langra kasta.
  – Kasta stórum og þungum flugum án teljandi erfiðleika.
  – Góðar í vindi.
• Gallar:
  – Krefjast meiri kraftbeitingar og geta þreytt veiðimann fyrr.
  – Henta verr með litlum flugum og grönnum taumum.
  – Veita minni tilfinningu fyrir fiskinum.
  – Geta verið ónákvæmari á stuttu færi.

Meðalhraðar flugustangir (e. medium fast action)

• Kostir:
  – Henta í flestum veðuraðstæðum.
  – Má nota til að kasta bæði smáum og stærri flugum.
  – Veita góða tilfinningu fyrir fiskinum.
  – Krefjast minni kraftbeitingar en hraðar stangir.
• Gallar:
  – Kasta ekki mjög þungum túpum jafn vel og hraðari stangir.

Hægar flugustangir (e. medium action)

• Kostir:
  – Frábærar fyrir smærri fiska.
  – Bjóða upp á fínlega framsetningu flugunnar.
  – Henta vel með grönnum taumum og smáum flugum.
• Gallar:
  – Ráða illa við stórar og þungar flugur.
  – Erfiðar í miklum vindi.
  – Of mikil kraftbeiting skilar lakari köstum.

Umhirða flugustanga

Þrátt fyrir að flugustangir nútímans séu öflugri en áður eru þær enn viðkvæmar fyrir slæmri umhirðu. Hér eru nokkur atriði sem vert er að hafa í huga:

– Notaðu stangahaldara. Mörg stangarbrot verða í kringum bíla.
– Ekki henda stönginni frá þér; högg og rispur geta valdið broti.
– Settu aldrei blauta stöng í lokaðan stangarhólk. Leyfðu henni að þorna vel áður en hún er geymd.
– Þrífðu stöngina reglulega.
– Notaðu stangarvax á samskeytin til að koma í veg fyrir að partar festist saman.
– Snúðu korkinum upp í stangarpokanum til að verja toppinn.

Að lokum

Rétt val á flugustöng snýst um jafnvægi milli fjárhags, veiðiaðstæðna og persónulegs stíls. Það sem hentar einum hentar ekki endilega öðrum. Því borgar sig að vanda valið og bera saman ólíkar flugustangir áður en ákvörðun er tekin.

👉 Skoðaðu úrvalið af flugustöngum og finndu stöng sem hentar þinni veiði.